Van koffie tot brood, muesli tot (groente)chips. Velen van ons kunnen niet zonder. Maar al deze producten bevatten een stof die mogelijk schadelijk is. Acrylamide is de boosdoener. Hoe belandt deze stof in ons eten, en moeten we al deze producten voortaan links laten liggen? In Alles op tafel zoeken we het uit.
Wat is acrylamide?
In tegenstelling tot sommige additieven en conserveringsmiddelen, is acrylamide niet opzettelijk toegevoegd aan voedsel. Acrylamide is een stof die ontstaat wanneer je zetmeelrijke producten verhit op hoge temperaturen, zoals bij bakken, frituren en roosteren.
Het zijn vooral bewerkte voedingsmiddelen met een plantaardige oorsprong die acrylamide kunnen bevatten. Denk hierbij aan alledaagse producten zoals (groente)chips, friet, koekjes en ontbijtgranen. Maar het zit zelfs in brood (vooral geroosterd), crackers, koffie en babyvoeding.
Een goudbruin kleurtje
Acrylamide wordt gevormd uit suikers en een aminozuur genaamd asparagine, die van nature in veel voedingsmiddelen voorkomen.
Wanneer deze ingrediënten worden verhit tot temperaturen boven de 120 graden Celsius, reageren ze met elkaar en vormen ze acrylamide. Deze reactie wordt de maillardreactie genoemd, en is zorgt ervoor dat voedingswaren hun gegrilde bruine kleur krijgen.
Genotoxische stof
Uit verschillende onderzoeken van de European Food Safety Agency (EFSA) is gebleken dat acrylamide mogelijk schadelijk is voor onze gezondheid. Bij veelvuldige consumptie, en in grote dosering, kan het de kans op kanker verhogen.
Toxicoloog Martin van den Berg zegt in de uitzending van Alles op tafel: ‘Bij proefdieren veroorzaakt acrylamide tumoren die je bij de mens ook ziet.’
Verschillende limiet per product
Om consumenten te beschermen, zijn er door de Europese Unie strikte limieten vastgesteld voor de hoeveelheid acrylamide in verschillende voedingsmiddelen.
Voor babyvoeding geldt een maximum van 40 microgram per kilogram, voor koek is dit 350 microgram per kilogram, voor koffie 400 microgram per kilogram en aardappelchips mag maximaal 750 microgram per kilogram bevatten.
Regelgeving moet ons beschermen
De limieten voor acrylamide in voedingsmiddelen zijn vastgesteld op basis van gemiddeld gemeten waarden per product.
Dit wordt gedaan met het doel om het acrylamide-niveau in voedingsmiddelen zoveel mogelijk te reguleren en de blootstelling van consumenten aan deze potentieel schadelijke stof te verminderen.
Wat opvalt is dat er voor groentechips nog geen specifieke limiet is vastgesteld. Dit is opmerkelijk, gezien het gezonde imago van groentechips. Want zijn die groentechips echt een gezond alternatief voor aardappelchips?