Wat de nazi’s LATER met de gevangenen hebben gedaan, is ondragelijk…

De daaropvolgende procedure, het gebrek aan behandeling. Hij noteerde de koorts, de kleur van de huid rond de wond en het begin van delirium. Sommigen stierven binnen drie dagen, anderen binnen een week. Ze vergeleken de resultaten, legden patronen vast en wanneer een slachtoffer stierf, noteerden ze simpelweg: “Persoon 12, de volgende die zal sterven.”

Hij testte ook experimentele antiseptica die zonder verdoving op open wonden werden aangebracht. Vrouwen schreeuwden het uit en worstelden tegen de riemen waarmee ze aan metalen tafels vastzaten. Volker voelde de intensiteit van de pijn, spierspasmen, pupilreacties en hartslag. Want pijn was geen lijden; het was een biologische indicator die werd geregistreerd en geanalyseerd.

Maar misschien wel het meest verontrustende aspect was de constante aanwezigheid van een SS-officier. Hij raakte niemand aan. Gaf nooit bevelen. Hij observeerde en maakte aantekeningen. Zijn naam was Klaus Ritner, en hij was verantwoordelijk voor het documenteren van elk incident in zijn rapporten. Hij droeg een klein zwart notitieboekje en een vulpen bij zich, altijd, altijd zwijgend, altijd met dezelfde scherpe uitdrukking, alsof hij getuige was van een routinehandeling, niet van een gruweldaad.

Ritner belichaamde een meer verraderlijke aanwezigheid dan Fulker zelf. Fulker was een wetenschapper. Ritner was een bureaucraat. Maak je nergens zorgen over, maar vergeet het niet. Hij was een getuige die verplicht was de wettigheid te verifiëren, en het was deze bureaucratisering van de gruwel die het allemaal mogelijk maakte.

Zonder Ritner is Fulker slechts een gestoorde dokter. Met Ritner was hij een legitiem onderzoeker, en het was deze autorisatie, deze systemische instemming, het gevolg, dat het nazistische kwaad iets gevaarlijkers werd dan een simpele individuele misdaad. Duitse verpleegsters die onder Fulkers bevel werkten, reageerden anders. Maak je verder nergens zorgen over.